Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yayın tarihindeki bilgilere göre hazırlanmıştır, mevzuat değişebilir ve hukuki görüş niteliği taşımaz.
Oltalama nedir
Oltalama (phishing), kişinin banka, kamu kurumu, kargo şirketi veya benzeri güvenilir bir kuruluşmuş gibi görünen sahte bir mesaj ya da internet sitesi aracılığıyla kimlik, kart veya hesap bilgilerini paylaşmaya yönlendirilmesidir. Yaygın biçimleri sahte kısa mesajlar, sahte e-postalar, sahte ödeme sayfaları ve sahte ilan ya da bağlantı içeren mesajlardır.
Bu yöntemlerde ortak nokta, mağdurun aldatılarak kendi eliyle bilgi paylaşması veya işlem onaylamasıdır. Elde edilen bilgilerle mağdurun hesabından para çekilmesi, kartla alışveriş yapılması veya hesabın ele geçirilmesi söz konusu olabilir.
Ceza hukukundaki karşılığı
Türk Ceza Kanununun 158. maddesinin birinci fıkrası, dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini (f bendi) ve failin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması ya da bu kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle işlenmesini (l bendi) nitelikli hâl olarak düzenler. Ceza miktarları kanun metninden öğrenilmelidir.
Mağdurun kart bilgilerinin ele geçirilerek kullanılması, 245. madde kapsamında banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu bakımından da değerlendirilebilir. Bir olayda hangi suç veya suçların oluştuğu, olayın somut özelliklerine göre savcılık ve mahkemece belirlenir.
Hesap askıya alma: CMK 128/A
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla eklenen 128/A maddesi, nitelikli dolandırıcılık (158. maddenin birinci fıkrasının f ve l bentleri), banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (245. madde) ve nitelikli hırsızlığın belirli bir hâli bakımından suçun işlendiği hususunda makul şüphe bulunması durumunda, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili mali kurum tarafından karar verilebileceğini düzenler.
Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri ilgili mali kurum tarafından derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir; işlem ayrıca hesap sahibine de bildirilir. Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir.
Elkoyma, iade ve mağdurun konumu
Aynı maddeye göre askıya alınan hesapta bulunan suça konu menfaate hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle askıya alma süresi içinde elkonulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.
Elkonulan suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edileceği hüküm altına alınmıştır. Askıya alma kararını veren gerçek ve tüzel kişiler hukuki bakımdan sorumlu tutulmaz.
Mağdurun ilk adımları
Oltalama şüphesi olan kişiler uygulamada genellikle önce ilgili banka veya ödeme kuruluşuna haber vererek kart ve hesap erişimini kapattırır, şifrelerini değiştirir ve bağlantıya girdiği cihazı gözden geçirir. 5271 sayılı Kanunun 158. maddesi uyarınca suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.
Başvuruda mesajın, bağlantının, telefon numarasının, dekontun ve işlem kayıtlarının bulunması soruşturma bakımından yararlıdır. Mağdur ayrıca zararın giderilmesi için hukuk yoluna başvurabilir; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. maddesi kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu belirtir.
Delil ve hesap sahiplerinin konumu
Delil olarak sahte mesajın ekran görüntüsü, bağlantı adresi, telefon numarası, banka bildirimleri ve dekontlar saklanabilir. Silinmemiş özgün kayıt, sonradan yapılan teknik incelemeler bakımından önemlidir. Dijital delillere ilişkin genel çerçeve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 199. maddesinde ve 5271 sayılı Kanunun 134. maddesinde yer alır.
Türk Ceza Kanununun 158. maddesine 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla eklenen dördüncü fıkra, dolandırıcılık suçlarına iştirakin, haksız menfaat sağlamak amacıyla banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ya da araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde cezanın yarı oranında azaltılmasını öngörmektedir. Başkasına hesap veya kart bilgisi veren kişilerin hukuki durumu bu nedenle de önem taşır.
Bu yazı genel bilgi niteliğindedir. Bir olayda uygulanacak hükümler ve başvuru yolları, olayın ayrıntılarına göre belirlenir.
Başvuru yeri
Bilişim ve kişisel veri konularındaki başvuruların çoğu çevrim içi yapılır; yerel bir şube yoktur. Suç duyurusu için adliyelerdeki Cumhuriyet Başsavcılıkları, hukuk yolu için genel yetki kurallarına göre belirlenen mahkemeler görevlidir. Aydın Adliyesi, Efeler'de Köprülü-Veysi Paşa Mahallesi'ndeki Adalet Sarayı'nda hizmet verir; Nazilli ve Söke adliyeleri ile bunlara bağlı ilçe adliyeleri için ilçe–adliye tablosu Aydın'da yargı sayfasındadır.