Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yayın tarihindeki bilgilere göre hazırlanmıştır, mevzuat değişebilir ve hukuki görüş niteliği taşımaz.
Düzenlemenin dayanağı ve yürürlük tarihi
İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele 5651 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Kamuoyunda “sosyal medyada 15 yaş sınırı” olarak anılan düzenleme, bu Kanunda 7578 sayılı Kanunla yapılan değişikliklere dayanmaktadır. 7578 sayılı Kanun 22 Nisan 2026 tarihlidir ve 1 Mayıs 2026 tarihli, 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Resmî kanun metninde yer alan dipnotlara göre, 7578 sayılı Kanunun 22. maddesi 5651 sayılı Kanunun ek 4. maddesinde değişiklik yapmakta, 23. maddesi ise bu maddeden sonra gelmek üzere ek 5. maddeyi eklemektedir. Her iki hüküm de yayımından altı ay sonra, yani 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girmek üzere kaleme alınmıştır. Aynı Kanunun 21. maddesiyle 5651 sayılı Kanunun tanımlar bölümüne “oyun”, “oyun dağıtıcı”, “oyun geliştirici” ve “oyun platformu” tanımları eklenmiştir; bu tanımlar yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Mevzuat Bilgi Sistemi, yürürlüğe girmemiş değişiklikleri metne işlemediği için, yeni hükümlerin tam metni için doğrudan 33240 sayılı Resmî Gazete’ye bakılması gerekir. Bu yazıda yalnızca resmî metinde doğrulanabilen çerçeve anlatılmaktadır.
Ek 4. maddenin mevcut çerçevesi
Ek 4. madde, Türkiye’den günlük erişimi belirli bir eşiğin üzerinde olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılara yükümlülükler getirmektedir. Yürürlükteki metne göre, günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, Türkiye’de yetkili en az bir temsilci belirlemek ve bu kişinin iletişim bilgilerini internet sitesinde kolay görülebilir biçimde yayımlamakla yükümlüdür.
Aynı maddede, kişilerin başvurularına belirli bir süre içinde olumlu ya da olumsuz cevap verilmesi, olumsuz cevapların gerekçeli olması, altı aylık dönemlerle Türkçe raporların Siber Güvenlik Başkanlığına bildirilmesi, kullanıcılara öneri sunarken kullanılan parametrelerin açıkça yayımlanması ve bir reklam kütüphanesi oluşturulması gibi yükümlülükler de sayılmıştır. Maddede ayrıca sosyal ağ sağlayıcının çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacağı belirtilmektedir.
Çocuklara yönelik hizmetler ve yaş doğrulama
Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğü, 7418 sayılı Kanunla ek 4. maddeye eklenmiştir. 7578 sayılı Kanunun 22. maddesi ise ek 4. maddede değişiklik yapmıştır. Yaş sınırının hangi yaş grupları bakımından nasıl uygulanacağı, yaş doğrulamanın hangi yöntemlerle yapılacağı ve ebeveyn kontrolüne ilişkin ayrıntılar bu yazıda resmî metinle doğrulanamamıştır; bunlar için yeni hükümlerin metnine ve varsa ikincil düzenlemelere bakılmalıdır.
Bu ayrıntılar ikincil kaynaklarda farklı biçimlerde aktarıldığı için, resmî metin ile karşılaştırılmadan kesin bir ifade olarak kullanılmamalıdır. Sosyal ağ kullanıcıları, ebeveynler ve platformlar açısından belirleyici olan, Resmî Gazete’de yayımlanan kanun metni ve Siber Güvenlik Başkanlığınca yayımlanacak usul ve esaslardır.
Yaş doğrulama ve kişisel verilerin korunması
Yaş doğrulama süreçleri, kimlik veya yaşa ilişkin bilgilerin toplanmasını gerektirebilir. Bu durumda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu devreye girer. Kanunun 4. maddesine göre kişisel veriler hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun, belirli, açık ve meşru amaçlar için, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü biçimde işlenmelidir.
Aynı Kanunun 10. maddesi, veri sorumlusuna verilerin elde edilmesi sırasında ilgili kişiyi bilgilendirme yükümlülüğü yüklemektedir; 12. maddesi ise veri güvenliğine ilişkin teknik ve idari tedbirleri zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla bir doğrulama yönteminin hukuka uygunluğu yalnızca 5651 sayılı Kanun bakımından değil, kişisel verilerin korunması mevzuatı bakımından da değerlendirilir.
Denetim ve yaptırım mekanizması
5651 sayılı Kanunun ek 4. maddesi, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde kademeli yaptırımlar öngörür: idari para cezası, Türkiye’de mukim vergi mükelleflerinin ilgili sosyal ağ sağlayıcıya yeni reklam vermesinin yasaklanması ve sulh ceza hâkimliği kararıyla internet trafiği bant genişliğinin daraltılması bunlar arasındadır. Bant daraltma kararları hâkim tarafından verilir ve kararın gereği erişim sağlayıcılar tarafından belirli bir süre içinde yerine getirilir. Güncel tutarlar kanun metninden ve ilgili yıl tebliğlerinden öğrenilmelidir.
Ayrıca Başkanlık, sosyal ağ sağlayıcının Kanuna uyumuna ilişkin olarak bilgi ve belge isteyebilir, gerektiğinde tesislerde yerinde inceleme yapabilir. Yeni düzenlemenin bu yetkilerle nasıl birlikte işleyeceği, yürürlüğe giren metne ve Başkanlığın yayımlayacağı usul ve esaslara bağlıdır.
Kullanıcılar için genel çerçeve
Düzenleme, öncelikle platformlara yükümlülük getirmektedir; çocukların ve ebeveynlerin hak ve yükümlülükleri kanun metninin ilgili hükümlerinde belirlenir. Platformun yükümlülüğünü yerine getirmediğini düşünen kullanıcılar bakımından 5651 sayılı Kanunun ek 4. maddesinde yer alan başvuru ve cevap verme usulü ile Başkanlığa yapılacak bildirimler gündeme gelebilir.
Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesine rağmen yirmi dört saat içinde çıkarılmaması hâlinde, sağlayıcının doğan zararların tazmininden sorumlu olduğu da aynı maddede düzenlenmiştir. Bu yazı genel bilgi niteliğindedir; yeni hükümlerin uygulaması zaman içinde yayımlanacak ikincil düzenlemelerle netleşecektir.
Başvuru yeri
Bilişim ve kişisel veri konularındaki başvuruların çoğu çevrim içi yapılır; yerel bir şube yoktur. Suç duyurusu için adliyelerdeki Cumhuriyet Başsavcılıkları, hukuk yolu için genel yetki kurallarına göre belirlenen mahkemeler görevlidir. Aydın Adliyesi, Efeler'de Köprülü-Veysi Paşa Mahallesi'ndeki Adalet Sarayı'nda hizmet verir; Nazilli ve Söke adliyeleri ile bunlara bağlı ilçe adliyeleri için ilçe–adliye tablosu Aydın'da yargı sayfasındadır.