Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yayın tarihindeki bilgilere göre hazırlanmıştır, mevzuat değişebilir ve hukuki görüş niteliği taşımaz.
Kıyı Kanunu'nun genel yeri
3621 sayılı Kıyı Kanunu, kıyı alanlarına ilişkin özel kanundur; Çevre Kanunu’nun 9. maddesi de bu kanunun plan onama yetkisini düzenleyen hükümlerine atıf yapar.
Bu çalışmada 3621 sayılı Kanun’un metni karşılaştırma için erişilebilir olmadığından kıyı kenar çizgisinin tespit usulü, komisyon yapısı, onay mercii, sahil şeridi genişliği ve yapı yasağı gibi konularda madde ve ölçü verilmemektedir. Bu konularda kanunun güncel metni esas alınmalıdır.
Tespit işleminin niteliği
Kıyı kenar çizgisinin tespiti, yetkili idarece yapılan ve bir taşınmazın hukuki durumunu etkileyebilen idari bir işlemdir. Bu nedenle işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğu idari yargıda denetlenebilir.
2577 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre idari işlemler hakkında bu yönlerden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabilir.
Dava süresi
2577 sayılı Kanun’un 7. maddesi, dava açma süresini özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde altmış gün olarak belirler. Kıyı Kanunu’nda tespite karşı ayrı bir süre bulunup bulunmadığı bu çalışmada doğrulanamamıştır; bu nedenle süre bakımından 3621 sayılı Kanun’un güncel metni ve ilgili idari işlemin tebliğ veya ilan şekli ayrıca incelenmelidir.
Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar; ilanla bildirimin yapıldığı hâller için 7. maddenin üçüncü fıkrasındaki kural da dikkate alınmalıdır. Sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.
İdareye başvuru ve yürütmeyi durdurma
Dava açmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.
Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Hazırlanacak belgeler
Kıyı kenar çizgisi tespitine ilişkin bir uyuşmazlıkta genel olarak tespit işleminin onaylı örneği, tebliğ veya ilan belgesi, tapu ve kadastro kayıtları, ilgili imar planı ve harita bilgileri gibi belgeler önem taşır. Hangi belgelerin gerekli olduğu somut olaya göre değişir.
Tespit işleminin tarihi ve bildirim şekli, dava süresinin hesabı bakımından belirleyicidir; bu nedenle işleme ilişkin yazıların ve zarfların saklanması yararlıdır.
Aydın'da yargı yeri
Çevre ve imar işlemlerine karşı iptal davaları idare mahkemesinde açılır. Aydın'da idare mahkemeleri bulunur ve istinaf başvuruları İzmir Bölge İdare Mahkemesi'ne yapılır. ÇED duyuruları ve halkın katılımı toplantıları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce yürütülür.