Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yayın tarihindeki bilgilere göre hazırlanmıştır, mevzuat değişebilir ve hukuki görüş niteliği taşımaz.
Parasal sınırın kanuni dayanağı
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68. maddesine göre, tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla, değeri Kanunda belirtilen parasal sınırın altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz. Yani sınır hem zorunlu başvuru hem de başvuru yasağı bakımından belirleyicidir.
Bu yazıda sınırın güncel rakamı verilmemiştir; çünkü sınır her yıl değişir ve güncel tutar ilgili resmî kaynaktan öğrenilmelidir. Maddenin dördüncü fıkrasına göre parasal sınırlar her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
Maddenin metnine düşülen not, parasal sınırların 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren uygulanmasıyla ilgili olarak 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığının tebliğine atıf yapar. Dolayısıyla 2026 yılı için geçerli sınır, bu tebliğde ve Bakanlığın duyurularında yer alır.
Sınırın hesabında nelere dikkat edilir?
Sınır, uyuşmazlığın değerine göre uygulanır. Değer sınırın altındaysa hakem heyetine başvuru zorunludur; üzerindeyse hakem heyetine başvuru yapılamaz ve tüketici mahkemeleri görevlidir. Değerin nasıl belirleneceğine ilişkin ayrıntılar için güncel mevzuat ve Ticaret Bakanlığının duyuruları kontrol edilmelidir.
Kanun metni, hakem heyetlerinin kendilerine yapılan başvuruları gereğini yapmak üzere kabul etmek zorunda olduğunu da belirtir (m.68/2).
Başvuru yeri
Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir. Tüketici hakem heyetinin bulunmadığı yerlerde başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir; kaymakamlıklar bu başvuruları gereği yapılmak üzere Bakanlıkça belirlenen yetkili tüketici hakem heyetine iletir (m.68/3).
Maddenin beşinci fıkrası, bu hükmün tüketicilerin ilgili mevzuatına göre alternatif uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurmasına engel olmadığını belirtir.
Karar ve karara itiraz
6502 sayılı Kanunun 70. maddesine göre tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Heyetlerce vekâlet ücreti ödenmesine karar verilemez. Tebliği gereken evrak elektronik ortamda tebliğ edilir; bu mümkün değilse Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Hakem heyetinin kararları, İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.
Taraflar, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz; ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, kararın icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici mahkemesinin itiraz üzerine vereceği karar kesindir (m.70/5).
Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine avukatlık asgari ücret tarifesine göre vekâlet ücretine hükmedilir; mevcut olduğu hâlde hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin mahkemeye sunulması nedeniyle iptal edilmesi hâlinde ise tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez. Bu nedenle başvuru aşamasında belgelerin eksiksiz sunulması önemlidir.
Tüketici mahkemesi ve arabuluculuk
Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir (m.73). Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.
Kanunun 73/A maddesi, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı olarak düzenler. Ancak tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar, bu zorunluluğun dışında tutulmuştur. Bu nedenle uyuşmazlık değeri sınırın altındaysa önce hakem heyetine başvurulur; üzerindeyse, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere, dava şartı olan arabuluculuk yoluna gidilir.
Hangi yolun izleneceği uyuşmazlığın değerine ve niteliğine göre değiştiği için, başvurudan önce güncel sınır ve usul bilgilerinin Ticaret Bakanlığının resmî duyurularından kontrol edilmesi uygun olur.
Aydın'da yargı yeri
Medeni hukuk uyuşmazlıkları, konusuna göre sulh hukuk, asliye hukuk veya tüketici mahkemesinde görülür; icra işlemleri icra müdürlüklerinde yürütülür. Aydın Adliyesi'nde icra müdürlüğü ve arabuluculuk bürosu bulunur. Aydın Adliyesi, Efeler'de Köprülü-Veysi Paşa Mahallesi'ndeki Adalet Sarayı'nda hizmet verir; Nazilli ve Söke adliyeleri ile bunlara bağlı ilçe adliyeleri için ilçe–adliye tablosu Aydın'da yargı sayfasındadır.