Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülen zorunlu deprem sigortasının niteliği, hasar bildirimi ve olası uyuşmazlık yollarına ilişkin genel bilgi.
Zorunlu deprem sigortası (DASK), 6305 sayılı Doğal Afet Sigortaları Kanunu çerçevesinde Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülen ve kanunda belirlenen konutlar için zorunlu tutulan bir sigorta türüdür. Sigorta, deprem ve depremin sebep olduğu belirli zararlara karşı teminat sağlar. Poliçenin kapsamı ve teminat tutarı kanun ve Kurumun belirlediği genel şartlarla düzenlenir.
Bu sayfa, DASK sigortasının genel çerçevesini ve hasar sonrasında karşılaşılabilecek uyuşmazlıklarda izlenebilecek başvuru yollarını tanıtır. Teminat tutarları dönemsel olarak güncellendiğinden bu sayfada tutar verilmemekte, güncel değerlerin Kurumun resmî sitesinden öğrenilmesi gerekmektedir. Metin belirli bir olay veya poliçe hakkında değerlendirme içermez.
- Zorunlu deprem sigortasının niteliği
- Poliçe ve teminat kapsamı
- Hasar bildirimi ve hasar tespiti
- Hasar bedeline ilişkin itirazlar
- Tüketici hakem heyeti ve mahkeme yolu (6502 m.68)
- Bilirkişi incelemesi (HMK m.266)
Poliçenin incelenmesi
Poliçede sigortalı bina, teminat tutarı, sigorta süresi ve diğer şartlar yer alır. Hasar halinde ilk bakılacak belge poliçedir.
Hasarın bildirilmesi
Hasar, Kurumun veya ilgili sigorta şirketinin belirlediği kanallar üzerinden bildirilir. Bildirimde poliçe bilgileri ve hasar görmüş yapıya ilişkin bilgiler yer alır.
Hasar tespiti
Hasarın niteliği ve kapsamı yetkilendirilen eksper tarafından yerinde incelenerek belirlenir. Eksper raporu hasar bedelinin belirlenmesinde esas belgedir.
Ödeme veya itiraz
Hasar bedeli ödenir veya eksik, geç ya da hiç ödeme yapılmazsa yazılı itiraz iletilir. İtirazın gerekçesi eksper raporu ve poliçe hükümleriyle karşılaştırılır.
Uyuşmazlığın çözümü
Uyuşmazlık çözülmezse niteliğine ve değerine göre tüketici hakem heyetine veya mahkemeye başvurulabilir.
Zorunlu deprem sigortasının niteliği
Zorunlu deprem sigortası, doğal afet risklerinden biri olan depreme karşı konutlara yönelik teminat sağlayan, kanunla düzenlenmiş bir sigorta türüdür. 6305 sayılı Kanun, sigortanın kapsamını, Kurumun görevlerini ve yükümlülükleri belirler. Bu sayfada kanuna ilişkin madde numarası verilmemekte, güncel metnin resmî kaynaktan izlenmesi önerilmektedir.
Sigorta bedelinin üst sınırı ve poliçenin kapsamı dönemsel olarak belirlendiği için poliçede yazılı değerler esas alınmalıdır.
Poliçe ve kapsam
Poliçe, sigortalı yapıyı, teminat tutarını ve sigorta süresini gösterir. Teminatın hangi zararları kapsadığı ve hangi zararların kapsam dışında kaldığı kanun, genel şartlar ve poliçede belirtilir. Kapsama ilişkin tereddütlerde ilk başvurulacak belge poliçedir; ayrıca Kurumun resmî açıklamaları izlenmelidir.
Konutun ek yapıları, eşyası veya ticari kullanımına ilişkin hususların kapsama girip girmediği bu sayfada ele alınmamakta, poliçe ve genel şartlardan kontrol edilmelidir.
Hasar bildirimi
Deprem sonrasında hasarın bildirilmesi için poliçede ve Kurumun duyurularında belirtilen usullere uyulması gerekir. Bildirimde poliçe bilgileri, hasarın niteliği ve iletişim bilgileri yer alır. Hasar fotoğrafları ve yapıya ilişkin belgeler dosyada saklanmalıdır.
Hasar tespiti ve eksper raporu
Hasar, yetkilendirilen eksper tarafından yerinde incelenerek belirlenir. Eksper raporu hasarın kapsamını, onarım ihtiyacını ve hasar bedelini ortaya koyan temel belgedir. Rapora itirazlar yazılı olarak iletilebilir. Uyuşmazlık sürerse mahkeme, çözümü teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verebilir (HMK m.266).
Uyuşmazlık yolları
Hasar bedeline veya ödeme süresine ilişkin uyuşmazlıklarda önce Kuruma yazılı itiraz iletilebilir. Çözüm bulunamazsa tüketici hakem heyetine veya mahkemeye başvurulabilir. 6502 sayılı Kanun m.68, belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuruyu zorunlu kılar ve bu sınırın üzerinde başvuru yapılamayacağını belirtir; sınırlar her yıl yeniden belirlenir.
Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi, ilgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından hak sahiplerinin tahkim usulünden yararlanabileceğini düzenler. DASK uyuşmazlıklarında bu yolun açık olup olmadığı somut olayda mevzuata göre değerlendirilmelidir. Yetkili mahkeme genel olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6); özel yetki hâlleri ayrıca değerlendirilir.
Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde zamanaşımı süresi kanun hükümlerine göre belirlenir. Sürenin kaç yıl olduğu ve ne zaman başladığı somut olayda ilgili kanun metninden ayrıca kontrol edilmelidir; bu sayfada süre bilgisi verilmemektedir.
Sigorta uyuşmazlıklarında önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır; ardından Sigorta Tahkim Komisyonu (çevrim içi) veya yetkili mahkemeler gündeme gelir. Kaza tutanağı şehir içinde kolluk, kırsalda jandarma tarafından düzenlenir. Aydın Adliyesi, Efeler'de Köprülü-Veysi Paşa Mahallesi'ndeki Adalet Sarayı'nda hizmet verir; Nazilli ve Söke adliyeleri ile bunlara bağlı ilçe adliyeleri için ilçe–adliye tablosu Aydın'da yargı sayfasındadır.
DASK zorunlu mudur?
Doğal Afet Sigortaları Kanunu, belirli konutlar için zorunlu deprem sigortası yaptırılmasını öngörür. Hangi yapıların zorunluluk kapsamına girdiği kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirlenir. Somut durum için kanun metni ve Kurumun duyuruları esas alınmalıdır.
Teminat tutarı nedir?
Teminat tutarı dönemsel olarak güncellendiğinden bu sayfada belirtilmemiştir. Güncel tutar Doğal Afet Sigortaları Kurumunun resmî sitesinden öğrenilir. Poliçede yazılı teminat tutarı hasar ödemesinin üst sınırını belirler.
Hasar ödemesine itiraz edilebilir mi?
Hasar bedelinin eksik belirlendiği veya ödemenin geciktiği düşünülüyorsa önce Kuruma yazılı itiraz iletilebilir. Çözüm sağlanamazsa uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici hakem heyetine veya mahkemeye başvurulabilir.
Tüketici hakem heyetine başvuru zorunlu mu?
6502 sayılı Kanun m.68, belirli parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetlerine başvuruyu zorunlu kılar; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için başvuru yapılamaz. Parasal sınırlar her yıl yeniden belirlendiğinden güncel tutar resmî kaynaktan öğrenilir. Bir uyuşmazlığın bu kapsama girip girmediği somut olayda değerlendirilir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir mi?
5684 sayılı Kanun m.30, ilgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklar için hak sahiplerinin tahkim usulünden yararlanabileceğini düzenler. DASK uyuşmazlıklarında hangi yolun açık olduğu somut olayda mevzuata göre değerlendirilmelidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir ve belirli bir dosya için hukuki görüş içermez.