Mirasın reddi, üç aylık ret süresi, reddin şekli, hükmen ret, ret hakkının düşmesi ve sonuçlarına ilişkin TMK hükümleri hakkında genel bilgi.
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak edinir ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olur (TMK m.599). Kanun, bu sonuçtan kurtulmak isteyen yasal ve atanmış mirasçılara mirası reddetme imkânı tanır. Ret, süreye ve şekle bağlı bir haktır.
Bu sayfa, mirasın reddine ilişkin temel hükümleri genel çerçevesiyle tanıtır. Metin belirli bir terekeye veya mirasçıya ilişkin değerlendirme içermez; sürenin ne zaman başladığı somut olaya göre belirlenir. Güncel mevzuat mevzuat.gov.tr adresinden izlenmelidir.
- Mirası reddetme hakkı (TMK m.605)
- Üç aylık ret süresi ve başlangıcı (TMK m.606-608)
- Reddin şekli (TMK m.609)
- Ret hakkının düşmesi (TMK m.610)
- Reddin sonuçları (TMK m.611-612)
- Resmî defter tutulması (TMK m.619)
Sürenin başlangıcının belirlenmesi
Ret süresi üç aydır. Yasal mirasçılar için süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK m.606).
Tereke işlemlerinden kaçınma
Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışmak, olağan yönetim dışına çıkmak veya tereke mallarını gizlemek ret hakkını ortadan kaldırabilir (TMK m.610).
Ret beyanı
Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız ve şartsız olmalıdır (TMK m.609).
Beyanın kaydı
Sulh hâkimi beyanı bir tutanakla tespit eder; süresi içinde yapılan ret beyanı mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesinin özel kütüğüne yazılır.
Sonuçların izlenmesi
Reddeden mirasçının payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m.611). En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612).
Mirası reddetme hakkı
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir (TMK m.605). Mirasçılar, mirası ölümle birlikte bir bütün olarak edindiğinden ret, bu sonucu ortadan kaldıran bir irade beyanıdır. Ödemeden acz hâli, mirasbırakanın ölümü tarihinde açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır; buna hükmen ret denir.
Ret süresi ve başlangıcı
Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK m.606).
Terekenin yazımı hâlinde süre yazımın sona erdiğinin bildirilmesiyle (TMK m.607); mirası reddetmeden ölen mirasçının mirasçıları ile ret sonucunda mirasçı olan kişiler bakımından ise TMK m.608’deki özel başlangıç kuralları uygulanır.
Reddin şekli
Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi beyanı bir tutanakla tespit eder. Süresi içinde yapılmış ret beyanı mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir (TMK m.609).
Ret hakkının düşmesi
Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız edinmiş olur. Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı mirası reddedemez. Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m.610).
Reddin sonuçları
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Mirası reddeden atanmış mirasçının payı ise mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan arzusunun başka türlü olduğu anlaşılmadıkça mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır (TMK m.611).
En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir (TMK m.612).
Resmî defter tutulması
Mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı, terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Defter tutma, mirasın reddine ilişkin usule uyulmak suretiyle bir ay içinde sulh hâkiminden istenir. Mirasçılardan birinin defter tutma istemi diğerleri hakkında da etkili olur (TMK m.619). Resmî defter, sulh mahkemesi tarafından düzenlenir ve terekeye ait aktif ve pasifler takdir edilen değerleriyle yazılır (TMK m.620).
Mirasçılık belgesi ve ret ilişkisi
Mirasçılık belgesi, mirasçılık sıfatını gösteren bir belgedir (TMK m.598). TMK m.610’da ret hakkını ortadan kaldıran davranışlar sayılırken mirasçılık belgesi alınması bunlar arasında anılmamıştır. Ret süresi ise belge alınmasından bağımsız olarak, TMK m.606’daki esaslara göre işler.
Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır; miras taksimi ve ortaklığın giderilmesi davaları taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde görülür. Tapu işlemleri taşınmazın bağlı olduğu tapu müdürlüğünde yapılır. Aydın Adliyesi, Efeler'de Köprülü-Veysi Paşa Mahallesi'ndeki Adalet Sarayı'nda hizmet verir; Nazilli ve Söke adliyeleri ile bunlara bağlı ilçe adliyeleri için ilçe–adliye tablosu Aydın'da yargı sayfasındadır.
Mirası reddetme süresi ne kadardır?
TMK m.606’ya göre miras üç ay içinde reddolunabilir. Sürenin başlangıcı mirasçının türüne ve öğrenme tarihine göre değişir.
Terekenin yazımı hâlinde süre nasıl işler?
Koruma önlemi olarak terekenin yazımı hâlinde ret süresi, yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından mirasçılara bildirilmesiyle başlar (TMK m.607).
Süre uzatılabilir mi?
Mirasın reddi süresinin uzatılması, HMK m.382’de miras hukukundaki çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. Uzatmanın koşulları ve süresi için ilgili mevzuat hükümleri ve somut olay esas alınır.
Süre geçerse ne olur?
TMK m.610’a göre yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız edinmiş olur.
Borca batık miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır mı?
Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605). Bu durumun varlığı somut olayda belirlenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir ve belirli bir dosya için hukuki görüş içermez.