TCK m.245 kapsamında banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması, sahte kart üretimi ve kullanımı suçlarına ilişkin hükümler ile CMK m.128/A hesap askıya alma düzeninin genel çerçevesi.
Banka ve kredi kartlarının izinsiz kullanılması, Türk Ceza Kanunu’nda Bilişim Alanında Suçlar bölümünde 245. maddede düzenlenmiştir. Madde üç ayrı fiil grubunu birbirinden ayırır: başkasına ait kartın rıza dışı kullanılması, sahte banka veya kredi kartı üretilmesi ve satılması ile sahte kartın kullanılması. Her bir fıkra için kanun ayrı bir hapis ve adli para cezası aralığı öngörür.
Bu sayfa, TCK m.245’in fıkralarını, aile içi fiillere ilişkin özel hükmü, etkin pişmanlık düzenini ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 128/A maddesinde yer alan hesap askıya alma sürecini genel çerçevesiyle tanıtır. Metin, belirli bir olay hakkında değerlendirme içermez. Bir fiilin 245. madde mi yoksa dolandırıcılık hükümleri mi kapsamında değerlendirileceği, olayın ayrıntılarına göre belirlenir.
- Başkasına ait kartın rıza dışı kullanılması (TCK m.245/1)
- Sahte banka veya kredi kartı üretimi, satışı ve kabulü (TCK m.245/2)
- Sahte kartın kullanılması (TCK m.245/3)
- Yakın akraba hakkında cezaya hükmolunmaması ve etkin pişmanlık
- Bilişim yoluyla dolandırıcılıkla ilişki (TCK m.158/1-f)
- Hesabın askıya alınması (CMK m.128/A)
Bankaya bildirim
Kartın izinsiz kullanıldığının fark edilmesi hâlinde kart sahibinin bankaya bildirimde bulunması, kartın kullanıma kapatılması ve işlem kayıtlarının tespiti bakımından önem taşır.
Suç duyurusu
CMK m.158 uyarınca ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.
Hesap hareketlerinin incelenmesi
Soruşturma makamları, banka ve ödeme hizmeti sağlayıcılarından bilgi ve belge isteyebilir. CMK m.128/A/7 uyarınca istenen bilgi veya belgenin on gün içinde gönderilmesi zorunludur.
Hesabın askıya alınması
Makul şüphe bulunması hâlinde ilgili mali kurum, suçta kullanılan hesabı kırksekiz saate kadar askıya alabilir. Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir.
Kovuşturma ve hukuki yollar
Dava açılırsa ceza mahkemesi yargılamayı yürütür. Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemeleri de ayrıca gündeme gelebilir.
TCK m.245’in yapısı
TCK m.245 üç temel suç tipi içerir. Birinci fıkra, kartın her ne suretle olursa olsun ele geçirilmesi veya elde bulundurulması ve ardından hak sahibinin rızası olmaksızın kullanılmasını cezalandırır. Kanun, kartı ele geçirme veya elinde bulundurma biçimini sınırlamaz ve “her ne suretle olursa olsun” ifadesini kullanır. Fıkrada aranan temel unsurlar, kartın başkasına ait olması, rızanın bulunmaması ve fail veya başkası lehine yarar sağlanmasıdır.
İkinci fıkra, sahte banka veya kredi kartı üretimine ve bunların ticaretine yöneliktir. Üçüncü fıkra ise sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan kartın kullanılması suretiyle yarar sağlanmasını düzenler. Üçüncü fıkrada ayrıca, fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması koşulu bulunur.
Cezalar ve fıkralar arasındaki farklar
Kanun, her fıkra için ayrı bir ceza aralığı belirler. Birinci fıkradaki fiil için üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası, ikinci fıkradaki fiiller için üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası, üçüncü fıkradaki fiil için dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Adli para cezasının günlük tutarı mahkemece belirlenir; bu sayfada bir para tutarı belirtilmemektedir.
Cezanın belirlenmesinde ayrıca TCK’nın genel hükümleri, örneğin teşebbüs, iştirak ile cezayı azaltan ve artıran sebepler uygulanır. Hangi fıkranın uygulanacağı, olayda kartın gerçek mi sahte mi olduğuna, ele geçirilme biçimine ve kullanma şekline göre belirlenir.
Yakın akraba hakkında cezaya hükmolunmaması
TCK m.245/4, birinci fıkrada tanımlanan suçun belirli yakın akrabaların zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmayacağını düzenler. Madde metni; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birini, üstsoy veya altsoyu ya da bu derecede kayın hısımlarından birini veya evlat edinen ya da evlatlığı ve aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birini sayar.
Bu istisna, fiilin hukuka uygun hâle geldiği anlamına gelmez. Kanun, yalnızca belirli kişiler bakımından cezaya hükmedilmemesini öngörür. Ayrıca istisna, birinci fıkra ile sınırlıdır; sahte kartın üretimi veya kullanılmasına ilişkin ikinci ve üçüncü fıkralara uygulanmaz.
Etkin pişmanlık ve yargılama düzeni
TCK m.245/5 uyarınca birinci fıkra kapsamına giren fiillerle ilgili olarak TCK’nın malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır. TCK m.168’e göre bu tür suçlar tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir. Kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmezden önce gösterilen pişmanlıkta ise cezanın yarısına kadarı indirilir.
Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır. Bu bilgi genel hükümlere ilişkindir; somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı mahkemece belirlenir. Tüzel kişiler bakımından ise TCK m.246, bu bölümde yer alan suçların işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirlerine hükmolunacağını belirtir.
Bilişim yoluyla dolandırıcılıkla ilişki
TCK m.158/1-f, dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hâl olarak düzenler ve üç yıldan on yıla kadar hapis ile beşbin güne kadar adli para cezası öngörür. Kart bilgilerinin kişiyi yanıltarak alınması gibi olaylarda fiilin 158. madde kapsamında mı yoksa 245. madde kapsamında mı değerlendirileceği tartışma konusu olabilir.
Ayrım, olayın somut özelliklerine göre yapılır. Kanun metninde bu iki hüküm arasındaki ilişkiyi açıklayan ayrı bir düzenleme bulunmaz; mahkemeler fiilin işleniş biçimini, aldatıcı davranışın varlığını ve kartın kullanılma şeklini dikkate alarak nitelendirme yapar. Bu nedenle bir olayın hangi hüküm kapsamında değerlendirileceğine dair genel bir kural belirtmek mümkün değildir.
Hesabın askıya alınması (CMK m.128/A)
CMK m.128/A, 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla eklenmiştir. Madde, nitelikli hırsızlığın belirli hâli, nitelikli dolandırıcılığın bilişim sistemleri ile kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtma hâlleri ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde hesabın kırksekiz saate kadar askıya alınmasına imkân verir. Askıya alma kararını ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı verir.
Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri ilgili mali kurum tarafından tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir; işlem ayrıca hesap sahibine de bildirilir. Hesap sahibi askıya alma işleminin kaldırılması için başvurabilir ve Cumhuriyet savcısı yirmidört saat içinde karar verir. Suça konu menfaate hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma yirmidört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kararını elkoymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar. Elkonulan menfaat, suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.
Tüketici uyuşmazlıkları ve delil
Kartın izinsiz kullanılması aynı zamanda banka ile kart sahibi arasında bir uyuşmazlık doğurabilir. Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklarda 6502 sayılı Kanunun 68. maddesi, belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuruyu zorunlu kılar; bu sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından güncel tutar resmî kaynaktan öğrenilmelidir. Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemeleri görevlidir (m.73) ve çoğu hâlde dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır (m.73/A).
Delil bakımından işlem dekontları, bankadan gelen uyarı mesajları, işlemin tarihi ve yeri bilgileri ile kartın kullanımına ilişkin kayıtlar önem taşır. CMK m.217 uyarınca suç, hukuka uygun biçimde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Bankanın sorumluluğu ve işlemin yetkisiz olup olmadığı ise ilgili mevzuat ve sözleşme hükümlerine göre ayrıca belirlenir.
Bilişim ve kişisel veri konularındaki başvuruların çoğu çevrim içi yapılır; yerel bir şube yoktur. Suç duyurusu için adliyelerdeki Cumhuriyet Başsavcılıkları, hukuk yolu için genel yetki kurallarına göre belirlenen mahkemeler görevlidir. Aydın Adliyesi, Efeler'de Köprülü-Veysi Paşa Mahallesi'ndeki Adalet Sarayı'nda hizmet verir; Nazilli ve Söke adliyeleri ile bunlara bağlı ilçe adliyeleri için ilçe–adliye tablosu Aydın'da yargı sayfasındadır.
Başkasının kartını izinsiz kullanmak hangi cezayı öngörür?
TCK m.245/1’e göre başkasına ait bir banka veya kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Sahte kart üretmek ve kullanmak aynı hüküm kapsamında mıdır?
Hayır. TCK m.245/2, başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi için üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası öngörür. Sahte oluşturulan bir kartı kullanarak yarar sağlayan kişi ise m.245/3 kapsamında dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Aile üyesinin kartını kullanmak suç sayılır mı?
TCK m.245/4, birinci fıkradaki suçun haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen ya da evlatlığın veya aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmayacağını belirtir. Bu istisna yalnızca birinci fıkra bakımından öngörülmüştür.
Hesap hangi koşulla askıya alınabilir?
CMK m.128/A/1’e göre TCK m.245’teki suçun işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın kırksekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili kurum tarafından karar verilebilir. Hesap sahibi, askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmidört saat içinde karar verir.
Etkin pişmanlık hükümleri uygulanır mı?
TCK m.245/5 uyarınca birinci fıkra kapsamına giren fiillerle ilgili olarak malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır. İkinci ve üçüncü fıkralardaki fiiller için böyle bir atıf bulunmaz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir ve belirli bir dosya için hukuki görüş içermez.